Nowość w mojej kolekcji -…

Nowość w mojej kolekcji – Studebaker US6 U3 – produkt firmy SSM, skala 1/43.

Dla chcących poczytać – moje wypociny odnośnie tego pojazdu, zwłaszcza służby w Ludowym Wojsku Polskim ( ͡° ͜ʖ ͡°)

Studebaker US6 produkowany był w latach 1941-1945. Był to terenowy samochód ciężarowy o ładowności 2,5 tony. Pojazd napędzał sześciocylindrowy rzędowy silnik gaźnikowy o pojemności 5240 ccm i mocy 95 KM. Model US6 produkowano w 13 wersjach oznaczonych U1-U13, z których najpopularniejszą była U3, czyli samochody o rozstawie osi 412 cm, z napędem 6×6 i pozbawione wyciągarki. Łącznie powstało prawie 200 000 egzemplarzy tego modelu.

W ramach Lend-Lease do ZSRR trafiło ponad 100 000 samochodów ciężarowych Studebaker US6. Pewna ich ilość znalazła się na stanie Ludowego Wojska Polskiego już w chwili formowania się w Sielcach nad Oką. W pierwszej kolejności samochody tego typu trafiały na wyposażenie pułków artylerii lekkiej, jako ciągniki armat dywizyjnych wz.1942 ZiS-3 kalibru 76,2 mm oraz haubic wz. 1938 M-30 kalibru 122 mm. Następnie samochody tego typu trafiły do jednostek samochodowo-transportowych, inżynieryjno-saperskich oraz służb technicznych. Część z tych samochodów trafiła także do jednostek pancernych. Przykładowo 1 Brygada Pancerna otrzymała 19 maja 1944 roku sześć egzemplarzy samochodu ciężarowego Studebaker US6. Inny samochód tego typu znajdował się w marcu 1944 roku w sztabie 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Podwozie samochodu ciężarowego Studebaker US6 wykorzystywano jako bazę dla improwizowanych zabudów specjalnych, takich jak samochody warsztatowe, łączności czy cysterny. Samochody te także służyły jako nośnik wyrzutnik rakietowej BM-13, zwanej „Katiuszą”. Wyrzutnie rakiet BM-13 wchodziły w skład samodzielnych dywizjonów i pułków, przydzielonych 1 i 2 Armii WP. Jednym z najciekawszych zastosowań ciężarówki Studebaker US6 w Ludowym Wojsku Polskim było zamontowanie na niej kaplicy polowej. Można szacować, że w latach 1943-1945 do służby w LWP trafiło ponad 2000 tych samochodów. Po wojnie kolejne dostawy Studebakerów zasilały tabor Ludowego Wojska Polskiego. Według stanów z 1 marca 1947 roku LWP posiadało 2412 egzemplarzy tego samochodu, z czego 1664 było sprawnych. W tym czasie rozpoczął się także proces wycofywania tych samochodów. Spowodowane to było dość sporymi jak na powojenne warunki Polski zakupami pojazdów w ZSRR. W latach 1947 – 1950 zakupiono w ZSRR 1470 samochodów osobowo-terenowych i ciężarowych: 370 samochodów osobowo – terenowych GAZ-67, 250 samochodów ciężarowych GAZ-51, 200 samochodów ciężarowych GAZ-63, 350 samochodów ciężarowych ZiS 150 i 300 samochodów ciężarowych ZiS 151. Niestety nie dotarłem do informacji kiedy Ludowe Wojsko Polskie wycofało ostatni samochód typu Studebaker US6. Najpewniej miało to miejsce na przełomie lat 50 i 60 XX wieku.

Samochody tego typu, ze względu na napęd na wszystkie koła (lub na dwie osie, którymi cechowały się odmiany U6-U8 – najprawdopodobniej nieobecne w LWP), z powodzeniem wykorzystywano do wyciągania pojazdów, które utknęły w rowie lub w zaspach śnieżnych. Wspomina o tym J. Szymanowski: „Czołowy wóz naszej kolumny, Studebaker o trzech napędach, pomagał przeciągać przez zaspy i wyciągał z rowów inne wozy” Ponadto, żołnierze często wspominają mocną konstrukcję tych samochodów. J. Szymanowski opisuje wypadek Studebakera, który przytrafił się w styczniu 1945 roku: „Kierowca ciężarówki [Studebaker] był tak zmęczony ciągłą jadą, a przy tym oślepiany przez nieustającą śnieżycę, że nie zauważył ostrego zakrętu w Sannikach i zamiast pojechać w prawo, który to kierunek wskazał mu żołnierz z posterunku regulacji ruchu, pojechał wprost przed siebie… ładując się w bramę ogrodzenia kościoła. Wprawdzie nic nam się nie stało, gdyż Studebaker miał potężny zderzak.” Samochody ciężarowe Studebaker US-6 zapisały się w pamięci żołnierzy LWP jako wytrzymałe, niezawodne i łatwe w naprawie, a przy tym przyjazne w użytkowaniu i posiadające pewien stopień komfortu, jak np. ogrzewaną kabinę, co było niezwykle cenne zimą.

Powyższy opis oparłem o informacje pochodzące z następująych publikacjach:
– Nowicki C., Służba samochodowa Ludowego Wojska Polskiego. Warszawa 1975.
– Szczerbicki T., Pojazdy Transportowe Ludowego Wojska Polskiego 1943 – 1956. /w:/ Militaria XX wieku 2010, Nr Spec 16.
– Szymanowski J., Służyłem w wojskach drogowych. Warszawa 1979.

#motoryzacja #samochody #iiwojnaswiatowa #ciekawostki #modele143